Malaria (update 14-10-2014)

Verwekkers:

  • Plasmodium

Afname

Direct preparaat

De diagnose malaria wordt het snelst gesteld door microcopische beoordeling van het bloed van de patiënt. Daarvoor dient zowel een dikke druppel- als een uitstrijk-preparaat worden gemaakt

Dikke druppel preparaat

De beste methode voor het aantonen van kleine aantallen parasieten in het bloed, b.v. bij verdenking op malaria ondanks goede profylaxe.

Uitstrijkpreparaat

Hierin kunnen de karakteristieke kenmerken van elke Plasmodium-soort beter worden waargenomen: vooral geschikt voor nadere determinatie van de verwekker. Indien postitief voor malaria tropica wordt in dit preparaat ter beoordeling van de ernst van de situatie de parasietendichtheid (het percentage geïnfecteerde erytrocyten) bepaald.

Maken en inzenden preparaten

Voor het maken van een preparaat hoeft niet gewacht te worden op een koortspiek. Er bestaat geen relatie tussen de koorts en de parasitemie.

Nodig

  • vetvrije objectglaasjes
  • alcohol 70% voor het schoonmaken van de vinger
  • steriele gaasjes of watten

Uitvoering

Prikken

  • vinger schoonmaken met alcohol
  • laten drogen
  • vinger aanprikken met vaccinostyle
  • eerste druppel met schoon gaasje afvegen

Dikke druppel preparaat

  • druppel uit de vinger op laten wellen
  • objectglas even tegen de bloeddruppel aanhouden, niet tegen de huid aandrukken
  • per objectglas kunnen 2-3 druppels opgenomen worden
  • druppels met de vaccinostyle uitwrijven,ongeveer tot de grootte van 20 eurocent
  • dikke druppel niet te dik: gedrukte tekst moet door de druppel heen leesbaar zijn
  • niet fixeren, maar als zodanig inzenden

Uitstrijkpreparaat

  • druppel uit de vinger op laten wellen
  • objectglas bij de smalle rand even tegen de bloeddruppel aanhouden, niet tegen de huid aandrukken
  • bloeddruppel uitstrijken met een tweede objectglas; de bloedfilm moet regelmatig zijn en onmiddellijk drogen
  • niet fixeren, maar als zodanig inzenden

Aanvraagformulier

Op het aanvraagformulier dient vermeld te worden

  • is patiënt recent in de tropen of subtropen geweest, zo ja, waar en wanneer?
  • symptomen van de patiënt
  • heeft patiënt profylaxe gebruikt, zo ja, welk middel en op de goede wijze?
  • gaat het om een controle-onderzoek of om het stellen van de diagnose?
  • bij verdenking op malaria tropica CITO aanvragen

Serologie

Niet geschikt voor diagnose van acute malaria.
Toepassingen:

  • epidemiologisch onderzoek
  • testen van sommige bloeddonoren
  • anemie zonder koorts bij een patiënt, terug uit de tropen met negatieve dikke druppel

Voor meer informatie over malariadiagnostiek en het maken van preparaten zie ook de website "malariadiagnostiek"