Directe Methoden

Directe methoden


Deze methoden berusten op het direct aantonen van:

- de complete ziekteverwekker
  door microscopie
  door kweek
- onderdelen van de ziekteverwekker
  antigenen
  genetisch materiaal DNA/RNA

Microscopie

Het microscopische preparaat speelt een belangrijke rol bij de parasitologische diagnostiek. In mindere mate speelt het een rol bij de diagnose van lokale schimmelinfecties. Ook bij enkele specifieke bacteriële ziekteverwekkers kan het microscopische preparaat nuttig zijn, zoals bij tuberculose (auramine of Ziehl-Neelsen preparaat). In deze gevallen kan een positief resultaat op eenvoudige en snelle wijze een waarschijnlijkheidsdiagnose opleveren.



Om bacteriën in een preparaat te kunnen zien, zijn minimaal 104/ml nodig. Zo sluit een een negatief resultaat de diagnose niet uit. Vraag een gram-prepraat uitsluitend aan in combinatie met een kweek.

Kweek



Bij vele bacteriële infecties is het kweken van de ziekteverwekker de beste methode voor het
stellen van de diagnose:
- de kweek is gevoelig en specifiek
- de kweek is geschikt voor zowel een algemene vraagstelling (b.v. urineweginfectie) als
  een specifieke (b.v. kinkhoest, Campylobacter)

Kweken van de ziekteverwekker heeft het voordeel dat een gevoeligheidsbepaling kan worden verricht. Dit biedt de mogelijkheid een gerichte antimicrobiële therapie in te stellen. Kweek is niet altijd gemakkelijk en mogelijk. Ziekteverwekkers worden dan vaak op indirecte wijze met serologische reacties aangetoond.

Aantonen van antigeen

Het aantonen van antigenen passen we vooral toe bij virale infecties. Meestal in het bloed (b.v. HBsAg), maar soms ook in andere materialen zoals rotavirus of Helicobacter in faeces, respiratoir syncitiaal virus in een nasofarynx-uitstrijk. De meest gebruikte techniek is de enzyme immuno assay (EIA). Deze techniek is snel en heeft een hoge gevoeligheid. Het aantonen van antigeen is alleen bruikbaar als we denken aan een bepaalde ziekteverwekker. De uitkomst is positief of negatief. Andere ziekteverwekkers moeten apart worden aangetoond.

Aantonen van genetisch materiaal

Genetisch materiaal tonen we aan met behulp van moleculair-biologische methoden. Deze moderne methoden zijn sterk in opkomst. In het algemeen zijn de methoden snel en zeer gevoelig. Bij de
praktische toepassing in de diagnostiek ligt het accent vooralsnog op ziekteverwekkers die
moeilijk zijn te kweken of waarvan de kweek lang duurt, zoals Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae en Mycobacterium tuberculosis. Ook deze methoden geven uitsluitend antwoord op een specifieke vraagstelling. Er wordt geen gevoeligheidspatroon bepaald en andere ziekteverwekkers worden niet aangetoond.