Tuberculose (update 1-9-2015)

Verwekkers:

  • Mycobacterium fortuitum
  • Mycobacterium chelonei
  • Mycobacterium gordonae
  • Mycobacterium smegmatis
  • Mycobacterium tuberculosis
  • Mycobacterium leprae
  • Mycobacterium bovis
  • Mycobacterium avium-intracellulare
  • Mycobacterium kansasii
  • Mycobacterium marinum
  • Mycobacterium scrofulaceum

Afname

Kweek

Voor de (sputum)kweek wordt drie opeenvolgende dagen materiaal in een steriele transportcontainer naar het laboratorium gestuurd.

PCR

Voor de PCR wordt eenmalig weefsel (geen wattenstokje) in een steriele transportcontainer naar het laboratorium gestuurd.

IGRA

Voor de TBC-IGRA (Quantiferon) nemen we bloed in drie speciale buizen af:
- een buis met daarin de specifieke antigenen
- een buis met een mitogen dat T-cellen aanzet tot IFN-gamma productie (positieve controle)
- een buis zonder toevoegingen (negatieve controle)

De drie buizen zijn aanwezig op de bloedafnamepunten. Vanuit deze punten moet het materiaal binnen 16 uur op het laboratorium zijn, waar we het meteen bij 37o C incuberen en later verder bewerken en teksten. De logistieke afhandeling verschilt per laboratorium. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voor betrouwbare diagnostiek is een minimale hoeveelheid materiaal vereist. In onderstaand overzicht ziet u hoeveel materiaal wij minimaal nodig hebben.

Materiaal

Minimale hoeveelheid

Voorwaarden / opmerkingen

Sputum, BAL, bronchus secreet

5-10 ml

Sputum: apart verzameld op 3 opeenvolgende dagen voor kweek (n=2) en hiervan 2 dagen ook PCR aanvragen

Feces

1-2 gram

Alleen zinvol bij intestinale tuberculose

Urine

>15 ml

Onderzoek 2x herhalen.

Insturen bij miliaire en urogenitale tuberculose

Liquor

Minimaal 5 ml

Opbrengst neemt toe bij herhaald onderzoek van liquor

Punctaten

5-20 ml

Bijvoorbeeld: pleuravocht, gewrichtsvocht, pericardvocht, peritoneaal vocht.

Weefsel is gevoeliger, biopt heeft hogere opbrengst

Weefsel/biopt

 

Bijvoorbeeld: weefsel, lymfeklier, huidbiopt, peritoneumbiopt.

Huidbiopt niet desinfecteren

Bloed

Isolatorbuis

 

Beenmerg

Isolatorbuis en evt EDTA buis

Isolatorbuis voor kweek.

Na overleg arts-micrbioloog: EDTA buis voor TBC PCR

Maagsap, na overleg met arts-micrbioloog

20 ml maagsap in 20 ml  buffer

Flesje met 20 ml natriumcarbonaatbuffer opsturen naar aanvrager, materiaal voorbehandelen op de TBC

Interpretatie hoeveelheid zuurvaste staven (Auramine / ZN)

Auramine

40x

Auramine

63x

Ziehl-Neelsen 100x

Beoordeling

Uitslag

2-18 / 50 gv

2-18 / 100 gv

1-9/100 gv

1+

sporadisch

4-36 / 10 gv

2-18 / 10 gv

1-9/10 gv

2+

enkele

4-36 / gv

2-18 /gv

1-9/gv

3+

Verscheidene

>36 / gv

>18 /gv

>9/gv

4+

Veel